समाचारं
मुखपृष्ठम् > समाचारं

याह्या सिन्वारस्य अधीनं हमासस्य सम्भाव्यः चौराहः उदयमानाः प्रौद्योगिकयः च

한어Русский языкEnglishFrançaisIndonesianSanskrit日本語DeutschPortuguêsΕλληνικάespañolItalianoSuomalainenLatina

अद्यतनवैश्वीकरणस्य अङ्कीकरणस्य च युगे प्रायः विभिन्नानां असम्बद्धप्रतीतानां क्षेत्राणां मध्ये अप्रत्याशितसम्बन्धाः सन्ति । याह्या सिन्वरस्य प्यालेस्टिनी इस्लामिक प्रतिरोध आन्दोलनस्य (हमास) पोलिट्ब्यूरो इत्यस्य नेता भवितुं प्रवृत्तेः घटनायाः कारणात् अन्तर्राष्ट्रीयसमुदायस्य व्यापकं ध्यानं आकृष्टम् अस्ति। तस्मिन् एव काले उदयमानः SAAS स्वसेवाजालस्थलनिर्माणव्यवस्था अपि तकनीकीक्षेत्रे परिवर्तनस्य तरङ्गं प्रस्थापयति।

SAAS स्वसेवाजालस्थलनिर्माणप्रणाली, स्वस्य सुविधायाः, कार्यक्षमतायाः, न्यूनलाभस्य च सह, अनेकेभ्यः कम्पनीभ्यः व्यक्तिभ्यः च वेबसाइटनिर्माणस्य नूतनं मार्गं प्रदाति जटिलतांत्रिकज्ञानस्य आवश्यकता नास्ति, तथा च उपयोक्तृभ्यः सरलसञ्चालनद्वारा पूर्णतया कार्यात्मकं सुन्दरं च डिजाइनं कृतं जालपुटं भवितुम् अर्हति । अस्य प्रौद्योगिक्याः उद्भवेन जालपुटनिर्माणस्य सीमा बहु न्यूनीकृता, अन्तर्जालस्य लोकप्रियतां विकासं च प्रवर्धितम् ।

अतः याह्या सिन्वारस्य नेतृत्वे हमासस्य SAAS स्वसेवाजालस्थलनिर्माणव्यवस्थायाः च मध्ये किं सम्भाव्यं सम्बन्धः अस्ति? प्रथमं अस्माभिः हमास-सङ्घस्य संगठनात्मक-आवश्यकतानां, संचार-रणनीतीनां च विश्लेषणं करणीयम् | एकं प्रभावशाली राजनैतिक-सैन्य-सङ्गठनम् इति नाम्ना हमास-सङ्घस्य स्वविचाराः, लक्ष्याणि, कार्याणि च बहिः जगति प्रभावीरूपेण संप्रेषितुं आवश्यकम् अस्ति । सूचनायुगे अन्तर्जालः महत्त्वपूर्णसञ्चारमाध्यमेषु अन्यतमः अभवत् ।

यद्यपि हमासस्य क्रियाकलापाः मुख्यतया वास्तविकराजनैतिकसैन्यक्षेत्रेषु केन्द्रीकृताः सन्ति तथापि सूचनाप्रसारणे तस्य बलं न्यूनीकर्तुं न शक्यते एकं शक्तिशालीं सुलभं च जालपुटं हमासस्य कृते स्वस्य प्रतिबिम्बं प्रदर्शयितुं, वक्तव्यं निर्गन्तुं, समर्थकैः सह संवादं कर्तुं च महत्त्वपूर्णं मञ्चं भवितुम् अर्हति। SAAS स्वसेवाजालस्थलनिर्माणव्यवस्थायाः उद्भवेन हमास-सङ्घस्य सम्भाव्यः विकल्पः प्राप्यते ।

तथापि एषः सम्बन्धः प्रत्यक्षः स्पष्टः च नास्ति । हमास-सङ्घस्य समक्षं बहवः सीमाः, आव्हानाः च सन्ति, यथा अन्तर्राष्ट्रीयसमुदायस्य दबावः, तान्त्रिकसम्पदां अभावः च । परन्तु अस्य अर्थः न भवति यत् ते स्वसञ्चारक्षमतासुधारार्थं आधुनिकप्रौद्योगिक्याः उपयोगं कर्तुं सर्वथा असमर्थाः सन्ति।

अपरं तु वयं बृहत्तरं चित्रं पश्यामः। SAAS स्वसेवाजालस्थलनिर्माणप्रणाली न केवलं प्रौद्योगिकीनवाचारस्य प्रतिनिधित्वं करोति, अपितु सामाजिक-आर्थिक-प्रतिमानयोः परिवर्तनस्य अपि प्रतिनिधित्वं करोति । एतेन लघुसंस्थाः, सीमितसंसाधनयुक्ताः व्यक्तिः च अन्तर्जालस्य स्वकीयानि स्वरमार्गाणि स्थापयितुं समर्थाः भवन्ति ।

केषुचित् क्षेत्रेषु विषम-आर्थिक-विकासस्य, प्रौद्योगिकी-प्रवेशस्य च भेदस्य कारणात् केचन समूहाः उन्नत-प्रौद्योगिकी-सेवानां आनन्दं प्राप्तुं न शक्नुवन्ति परन्तु सास् स्वसेवाजालस्थलनिर्माणव्यवस्थायाः उद्भवेन एतेषां क्षेत्राणां विकासाय नूतनाः अवसराः प्राप्ताः । यथा हमासः यत्र स्थितः क्षेत्रः, यद्यपि तस्य समक्षं विविधाः कष्टानि सन्ति तथापि यदि एतादृशाः तान्त्रिकसाधनाः यथोचितरूपेण उपयोक्तुं शक्यन्ते तर्हि सूचनानाकाबन्दीं किञ्चित्पर्यन्तं भङ्ग्य बहिः जगतः सह संचारं सहकार्यं च वर्धयितुं शक्यते।

तदतिरिक्तं प्रौद्योगिक्याः प्रसारस्य, अनुप्रयोगस्य च व्याप्तेः दृष्ट्या अपि अस्य सम्भाव्यसम्बन्धस्य विषये चिन्तयितुं शक्नुमः । SAAS स्वसेवाजालस्थलनिर्माणप्रणाल्याः निरन्तरविकासेन सुधारेण च तस्य अनुप्रयोगपरिदृश्याः अधिकाधिकविस्तृताः भविष्यन्ति। न केवलं व्यापारक्षेत्रं, अपितु गैरसरकारीसंस्थाः, सामाजिकान्दोलनसमूहाः इत्यादयः अपि अस्याः प्रौद्योगिक्याः लाभं प्राप्नुवन्ति ।

प्रबलसामाजिकप्रभावयुक्तस्य संस्थायाः रूपेण हमासस्य संवेदनशीलता नूतनप्रौद्योगिकीनां अनुप्रयोगक्षमता च तस्य भविष्यस्य विकासं प्रभावं च किञ्चित्पर्यन्तं प्रभावितं करिष्यति। यद्यपि अद्यापि प्रत्यक्षं प्रमाणं न भवितुं शक्नोति यत् हमासः SAAS स्वसेवाजालस्थलनिर्माणव्यवस्थां स्वीकृतवती अस्ति तथापि सम्भावना अस्ति ।

संक्षेपेण, यद्यपि याह्या सिन्वर-सास्-इत्येतयोः अधीनं हमास-सङ्घस्य सम्बन्धः सूक्ष्मः परोक्षः च अस्ति तथापि अद्यतनस्य अत्यन्तं परस्परसम्बद्धे जगति कस्यापि संस्थायाः प्रौद्योगिक्याः च अप्रत्याशित-चतुष्पथाः भवितुम् अर्हन्ति |. अयं खण्डः न केवलं प्रौद्योगिक्याः सीमारहितप्रसारं अनुप्रयोगं च प्रतिबिम्बयति, अपितु अस्माकं कृते विभिन्नक्षेत्राणां मध्ये अन्तरक्रियायाः विषये चिन्तयितुं नूतनं दृष्टिकोणं अपि प्रदाति।